कष्टेवीन फळ नाही ?

एक म्हातारा शेतकरी मृत्युशय्येवर असताना आपल्या चार मुलांना बोलावुन त्यांना आपण शेतात गुप्तधन पूरले आहे अस गुह्य सांगतो, आणि मुले मग सगळे शेत खणून काढतात. गुप्तधन तर सापडत नाही पण मशागत चांगली झाल्याने पीक जोमदार येते व ती मुले सुखी होतात.
तात्पर्य:- कष्टेवीन फळ नाही.

मूल्यशिक्षणाच्या पहिल्या तासाला शिक्षक ही गोष्ट सांगतात. पण विद्यार्थी सकाळी नाष्टा करताना गुजरातमध्ये संगीत रजनीच्या कार्यक्रमात धनदांडग्यांनी पाडलेला नोटांचा पाऊस आणि त्यात पखवाज, तबले अर्धेअधिक पूरले गेलेले न्यूजमध्ये बघुन आलेला असतो.
आदल्या रात्री होमवर्क आटोपुन त्याने अब्बास मस्तानचा रेस 2 सारखा मुव्ही बघितलेला असतो. त्यातील व्हाइट कॉलर गुन्हेगारांची आलिशान जीवनशैली पाहिलेली असते.

दुसरीकडे वृत्तपत्रात त्याने मराठा क्रांती मूक मोर्च्यांमागच्या खदखदीची विश्लेषणे वाचलेली असतात. शेती आणि त्यात राब राबणाऱ्या शेतकऱ्यांची दुरावस्था तो उघड्या डोळ्यांनी बघत असतो. विद्यार्थ्याचं सामान्य ज्ञान इतके तरी खचितच पक्के झालेले असते की शेतकऱ्यांच्या 200 पिढ्या कष्टच करत आल्या आहेत. पुढच्या दोनशे पिढ्या जरी कष्ट करत अश्याच त्या काळ्या मातीत मेल्या तरीही तो नोटांची तशी मोजोरडी उधळण करू शकणार नाही.

सर मोठे आलेत सांगणारे, म्हणे कष्टेवीन फळ नाही. कष्ट केल्यावर घंटा फळ मिळते !! फळ मिळण्यासाठी तर कष्ट सोडून दूसरेच काहीतरी करायला लागते.
पुस्तकात आहे म्हणून सरांना शिकवावे लागते. आपल्याला पेपर लिहायचा असतो म्हणुन शिकावे लागते एवढाच त्याचा माफक अर्थ !!

गोष्टीच्या तात्पर्यासबंधी अस विचारचक्र विद्यार्थ्याच्या मनात सुरु असेल तर त्यात त्याचा दोष कसा म्हणायचा ?
©सुहास भुसे

मराठ्यांना शैक्षणिक सवलती हव्यात

मराठा समाजाचे मोर्चे हा व्यवस्थेने केलेल्या दीर्घकालीन गळचेपीचा परिपाक आहे. व्यवस्था ही सर्वजातीय घटकांनी बनलेली आहे. त्यात गडगंज मराठा घराणीही आलीच. पण काही मोर्चा विरोधकांनी फक्त याच गोष्टीचे भांडवल करायला सुरवात केली आहे. तथापि विरोधकांनी आकसापोटी मांडलेला एक मुद्दा नक्कीच विचार करण्यासारखा आहे.

मराठा समाजातील दिग्गजांच्या ताब्यात अनेक शिक्षण संस्था आहेत हे वास्तव आहे. आज मराठा समाजापुढील सर्वात गंभीर प्रश्नांपैकी एक शिक्षण आणि नोकरी हा आहे. मराठा आरक्षण कायदेशीर लढाईअंती मिळेलच.. पण मराठा समाजाच्या ताब्यातील शिक्षण संस्थांमध्ये मराठा समाजासाठी खास राखीव कोटा आणि फीमध्ये सवलत असण्यास काहीच हरकत नाही.

अल्पसंख्य कम्युनिटीच्या शिक्षण संस्थांमध्ये त्यांच्या कम्युनिटीसाठी खास राखीव कोटा व खास सवलती असतात. ही त्यांची समाजाप्रति असणारी बांधीलकी आहे. एकमेकांना धरून राहण्याच्या आणि समाजाभिमुख वृत्तीमुळे या अल्पसंख्य कम्युनिटी बहुसंख्याकांना मागे टाकून पुढे गेल्या आहेत.

सोलापूरमधील टॉपचे कॉलेज म्हणून वालचंद कॉलेजकडे पाहिले जाते. ही संस्था जैन समाजाची असून जैन समाजाच्या मुलांना संस्थेत 40 % राखीव प्रवेश कोटा आहे. अश्या बहुसंख्य संस्थांच्या घटनेतच तशी तरतूद करुन ठेवलेली आहे. हा प्रयोग सर्व मराठा शिक्षण संस्थांनी अंमलात आणायला हवा.  आज मराठा नेते आणि शिक्षण सम्राट जे काही आहेत त्यात मराठा समाजाचा सिंहाचा वाटा आहे. समाजाचे ऋण मान्य करुन त्यांनी यासाठी पुढाकार घ्यायला हवा.

पवार साहेबांचे विद्या प्रतिष्ठान आहे,  पतंगराव कदमांचे भारती विद्यापीठ आहे. वैरागचे बाळासाहेब कोरके यांच्या शे दोनशे शिक्षण संस्था आहेत. बार्शीची जगदाळे मामांची शिक्षण संस्था आहे. रयत शिक्षण संस्थेवर देखील मराठा समाजाचेच वर्चस्व आहे. डी वाय पाटील आहेत, विखे पाटील आहेत. अजुनही अनेक मराठा धुरीणांच्या अश्या खंडोगणती शिक्षण संस्था आहेत.

सोशल मिडियावरील सर्व सुशिक्षित मराठा तरुणांनी यापुढील मोर्च्यांत मराठा समाजाच्या शिक्षण संस्थांमध्ये मराठा मुलांना 40 % राखीव कोटा आणि फी मध्ये 50 % सवलत ही जोडमागणी लावून धरायला हवी. यात येऊ शकणाऱ्या  कायदेशीर अडचनींवर मार्ग काढण्यात यावा किंवा योग्य पर्यायी मार्गांचा विचार व्हावा.

©सुहास भुसे